KC16/23-0092
Fondée
KC - Leuven Centraal
Commission des plaintes
Autre décision directeur
PUNTENSYSTEEM - MOTIVERING
De klacht betreft de beslissing tot het opleggen van drie punten door de directie van de gevangenis.
De directie blijft van oordeel dat het toekennen van punten het automatische gevolg is van het plegen van een bepaalde tuchtinbreuk – en dit op basis van de brochure basisregime– en dus geen voorafgaande individuele beoordeling van de gevangenisdirecteur veronderstelt. De toekenning van punten is volgens haar niet meer dan de loutere toepassing van de brochure basisregime die geldt voor iedere gedetineerde.
De klachtencommissie is een andere mening toegedaan. De toewijzing van een verblijfsruimte aan een gedetineerde is de bevoegdheid van de directie. De beslissing om een gedetineerde van het ene naar het andere regime over te plaatsen, is inherent een geïndividualiseerde beslissing die een welbepaalde gedetineerde (be)treft. Ook al giet de directie haar beslissingsbevoegdheid omtrent cel- en regimemutaties in algemene richtlijnen die automatisch uitwerking zouden vinden, in casu
het puntensysteem, betekent dit niet dat de directie hierdoor het toezicht van de klachtencommissie ontloopt.
De toekenning van punten blijft bijgevolg onmiskenbaar een beslissing van de directie ten aanzien van een individuele gedetineerde, klager.
Dit wordt bevestigd door de onlosmakelijke verknochtheid tussen het puntensysteem en de tuchtprocedure. De directie stelt immers dat “iedere gedetineerde die één van de tuchtrechtelijke inbreuken pleegt die worden weerhouden in het basisregime, punten krijgt toebedeeld.” Wanneer de directie dus een tuchtbeslissing neemt, in casu de tuchtbeslissing, neemt zij daardoor ook onmiddellijk in dat concrete, individuele geval een beslissing over de toegekende punten.
De klachtencommissie besluit dat de toekenning van drie punten een individuele beslissing van de directeur was. De klacht is ontvankelijk, zodat de klachtencommissie overgaat tot het onderzoek ten gronde.
De klachtencommissie meent dat niet voldoende aandacht werd besteed aan de motivering van de beslissing. Iedere gedetineerde krijgt hetzelfde puntenbriefje waar enkel het aantal punten naderhand wordt ingevuld. De motivering is bijgevolg niet geïndividualiseerd. In deze standaardmotivering wordt de doelstelling van het puntensysteem, namelijk een essentieel instrument vormt ter handhaving van de goede werking van het gedifferentieerd regime niet vermeld, noch verduidelijkt. In de standaardmotivering wordt tenslotte niet gemotiveerd waarom klager een gevaar zou vormen voor de goede werking van het gedifferentieerde regime. Dit geldt a fortiori nu de directie klager niet meer zal overplaatsen naar het basisregime gelet op zijn invrijheidstelling onder elektronisch toezicht op het einde van de maand. De klachtencommissie besluit dat de motivering niet afdoende was, in die zin dat ze de gedetineerde niet in staat stelde om de beslissing en de motieven die tot de beslissing geleid hebben te begrijpen. De beslissing voldoet bijgevolg niet aan de vereiste zoals gesteld in artikel 8 van de basiswet.
De Basiswet bepaalt bovendien dat een gedetineerde tuchtrechtelijk niet gestraft mag worden voor andere inbreuken en met andere sancties dan die welke omschreven worden door deze wet. De directie bevestigde en herhaalde meermaals de onlosmakelijke verknochtheid tussen het puntensysteem en de tuchtprocedure. Zij is hierin steeds duidelijk geweest: “wie een tuchtinbreuk pleegt, wordt tuchtrechtelijk bestraft én krijgt punten toegekend.” Het opleggen van punten is echter geen tuchtsanctie voorzien in de Basiswet.
De klachtencommissie is daarom van oordeel dat de toekenning van punten wel degelijk een tuchtsanctie is, die niet voorzien is in de Basiswet. Het oordeel van de klachtencommissie wordt bevestigd in het ambtshalve advies van de CTRG betreffende het huishoudelijk reglement (algemeen gedeelte) van de gevangenissen, goedgekeurd op 20.10.2022. Om deze redenen is de klacht gegrond. De beslissing tot toekenning van drie punten wordt vernietigd. Ten gevolge van de vernietiging van de beslissing, worden de gevolgen van de beslissing door de directeur ongedaan gemaakt.
De klacht betreft de beslissing tot het opleggen van drie punten door de directie van de gevangenis.
De directie blijft van oordeel dat het toekennen van punten het automatische gevolg is van het plegen van een bepaalde tuchtinbreuk – en dit op basis van de brochure basisregime– en dus geen voorafgaande individuele beoordeling van de gevangenisdirecteur veronderstelt. De toekenning van punten is volgens haar niet meer dan de loutere toepassing van de brochure basisregime die geldt voor iedere gedetineerde.
De klachtencommissie is een andere mening toegedaan. De toewijzing van een verblijfsruimte aan een gedetineerde is de bevoegdheid van de directie. De beslissing om een gedetineerde van het ene naar het andere regime over te plaatsen, is inherent een geïndividualiseerde beslissing die een welbepaalde gedetineerde (be)treft. Ook al giet de directie haar beslissingsbevoegdheid omtrent cel- en regimemutaties in algemene richtlijnen die automatisch uitwerking zouden vinden, in casu
het puntensysteem, betekent dit niet dat de directie hierdoor het toezicht van de klachtencommissie ontloopt.
De toekenning van punten blijft bijgevolg onmiskenbaar een beslissing van de directie ten aanzien van een individuele gedetineerde, klager.
Dit wordt bevestigd door de onlosmakelijke verknochtheid tussen het puntensysteem en de tuchtprocedure. De directie stelt immers dat “iedere gedetineerde die één van de tuchtrechtelijke inbreuken pleegt die worden weerhouden in het basisregime, punten krijgt toebedeeld.” Wanneer de directie dus een tuchtbeslissing neemt, in casu de tuchtbeslissing, neemt zij daardoor ook onmiddellijk in dat concrete, individuele geval een beslissing over de toegekende punten.
De klachtencommissie besluit dat de toekenning van drie punten een individuele beslissing van de directeur was. De klacht is ontvankelijk, zodat de klachtencommissie overgaat tot het onderzoek ten gronde.
De klachtencommissie meent dat niet voldoende aandacht werd besteed aan de motivering van de beslissing. Iedere gedetineerde krijgt hetzelfde puntenbriefje waar enkel het aantal punten naderhand wordt ingevuld. De motivering is bijgevolg niet geïndividualiseerd. In deze standaardmotivering wordt de doelstelling van het puntensysteem, namelijk een essentieel instrument vormt ter handhaving van de goede werking van het gedifferentieerd regime niet vermeld, noch verduidelijkt. In de standaardmotivering wordt tenslotte niet gemotiveerd waarom klager een gevaar zou vormen voor de goede werking van het gedifferentieerde regime. Dit geldt a fortiori nu de directie klager niet meer zal overplaatsen naar het basisregime gelet op zijn invrijheidstelling onder elektronisch toezicht op het einde van de maand. De klachtencommissie besluit dat de motivering niet afdoende was, in die zin dat ze de gedetineerde niet in staat stelde om de beslissing en de motieven die tot de beslissing geleid hebben te begrijpen. De beslissing voldoet bijgevolg niet aan de vereiste zoals gesteld in artikel 8 van de basiswet.
De Basiswet bepaalt bovendien dat een gedetineerde tuchtrechtelijk niet gestraft mag worden voor andere inbreuken en met andere sancties dan die welke omschreven worden door deze wet. De directie bevestigde en herhaalde meermaals de onlosmakelijke verknochtheid tussen het puntensysteem en de tuchtprocedure. Zij is hierin steeds duidelijk geweest: “wie een tuchtinbreuk pleegt, wordt tuchtrechtelijk bestraft én krijgt punten toegekend.” Het opleggen van punten is echter geen tuchtsanctie voorzien in de Basiswet.
De klachtencommissie is daarom van oordeel dat de toekenning van punten wel degelijk een tuchtsanctie is, die niet voorzien is in de Basiswet. Het oordeel van de klachtencommissie wordt bevestigd in het ambtshalve advies van de CTRG betreffende het huishoudelijk reglement (algemeen gedeelte) van de gevangenissen, goedgekeurd op 20.10.2022. Om deze redenen is de klacht gegrond. De beslissing tot toekenning van drie punten wordt vernietigd. Ten gevolge van de vernietiging van de beslissing, worden de gevolgen van de beslissing door de directeur ongedaan gemaakt.