Ga verder naar de inhoud

KC09/23-0164

Non fondée Fondée Compensation KC - Gent Commission des plaintes Autre décision directeur Disciplinaire Fouille à corps
TUCHT - STRAFCEL- SANCTIE - FOUILLE LICHAAM - SCHADE - DEPONERING VOORWERPEN - TEGEMOETKOMING

De klacht gaat over verschillende beslissingen die door de directie van de gevangenis ten aanzien van klager werden genomen: 1) een tuchtbeslissing, 2) een beslissing tot fouillering op het lichaam en 3) een beslissing waarbij de televisie en 4) microgolfoven van klager werden afgenomen.

De klacht over de tuchtbeslissing is ontvankelijk en gegrond:
Klager kreeg een sanctie van 3 dagen strafcel. De in dit dossier aangevochten tuchtbeslissing verzwaart een deel van de reeds lopende ATV-sanctie naar aanleiding van een eerdere tuchtbeslissing (die op zich onwettig werd verklaard wegens overschrijding van de maximumtermijn die een gedetineerde aaneensluitend in afzondering mag doorbrengen) door deze om te zetten in een strafcelsanctie.
De klachtencommissie vernietigt de tuchtbeslissing en draagt de directie op deze uit het tuchtregister van klager te wissen.

De klacht over de beslissing tot fouillering op het lichaam is ontvankelijk en gegrond omdat de enige reden voor deze beslissing de plaatsing van klager in een veiligheidscel betrof.
De plaatsing in een beveiligde cel of strafcel vormt op zich staand, zonder bijkomend concreet element van gevaar voor de orde of de veiligheid – geen individuele aanwijzing die een fouillering op het lichaam rechtvaardigt. De beslissing tot fouille op het lichaam is onwettig en dient vernietigd te worden.

De klacht over de beslissing om de televisie van klager af te nemen, is ontvankelijk maar ongegrond:
Het is de directeur die bevoegd is om schade aan goederen die door de penitentiaire administratie aan gedetineerden ter beschikking worden gesteld, op een gedetineerde te verhalen. Het is ook de directeur die moet aantonen dat de schade aan een voorwerp ontstaan is door toedoen van een fout van de gedetineerde, alvorens hij de schade op de betrokken gedetineerde kan verhalen.
In voorliggend dossier stelt de directie dat klager pas een nieuwe tv kan krijgen indien hij eerst de schade aan de oude tv betaalt. Hieruit blijkt dus dat de directie klager klaarblijkelijk schuldig bevond aan het beschadigen van de tv. Dat de tv van klager naar aanleiding van deze vaststelling werd afgenomen, betreft volgens de klachtencommissie dan ook minstens een beslissing namens de directie. Het is niet duidelijk wanneer juist de beslissing werd genomen om de tv van de cel van klager te verwijderen. Klager beweert dat dit op 31 augustus 2023 was. De directie betwist dit niet. De klacht is ontvankelijk.

Enkel in bepaalde omstandigheden (hetzij een bezit dat onverenigbaar is met de orde of de veiligheid, hetzij een afwending van een normaal gebruik) kan een voorwerp waarvoor de gedetineerde een toelating heeft om dit op zijn cel te houden, worden afgenomen.
Het dossier bevat een RAD waarin vermeld wordt dat klager de tv van de muur trok. Het dossier bevat daarnaast een vaststelling van een personeelslid dat de tv kapot was. De klachtencommissie acht deze vaststellingen voldoende om te spreken van een “afwending van het normaal gebruik” van een televisie, waardoor de gehuurde tv volgens haar uit de cel verwijderd kon worden. De klacht is ongegrond.


De klacht over de beslissing om de microgolfoven van klager af te nemen, is ontvankelijk en gegrond:
De gedetineerde heeft het recht om toegelaten voorwerpen op cel te houden. Enkel in bepaalde omstandigheden (hetzij een bezit dat onverenigbaar is met de orde of de veiligheid, hetzij een afwending van een normaal gebruik) kan een dergelijk voorwerp worden afgenomen. Volgens de directeur die ter zitting aanwezig was, is de meest aannemelijke verklaring dat de microgolfoven uit veiligheidsoverwegingen van klager werd afgenomen. In de Basiswet wordt duidelijk bepaald dat het inrichtingshoofd en het onder zijn leiding en gezag staand personeel de verantwoordelijkheid draagt voor de handhaving van de orde en de veiligheid. Dat de microgolfoven van klager werd afgenomen, betreft volgens de klachtencommissie dan ook minstens een beslissing namens de directie. De klacht is dan ook ontvankelijk.

De in tijd onbeperkte deponering van een voorwerp vindt, in tegenstelling tot een tijdelijke ontzegging van bepaalde voorwerpen, geen steun in de Basiswet. De microgolfoven werd in augustus 2023 afgenomen en werd, zo blijkt, tot op heden (maart 2024) nog steeds niet teruggegeven.
De klacht is dan ook gegrond. De klachtencommissie vernietigt de bestreden beslissing waarbij de microgolfoven van klager werd afgenomen. Klager heeft in principe het recht om zijn microgolfoven terug te krijgen. Klager gaf zelf wel aan dat hij momenteel een (andere) microgolfoven op cel heeft.


Het feit dat klager onwettig 3 dagen in een strafcel verbleef, alsook een fouillering op het lichaam diende te ondergaan, kan niet ongedaan gemaakt worden. Gelet op het ingrijpend karakter van de onrechtmatig ondergane beslissingen, kent de klachtencommissie aan klager de gevraagde tegemoetkoming toe: het kosteloos verkrijgen van een dvd-speler uit het in de gevangenis beschikbare (kantine)aanbod. Dit betreft volgens de klachtencommissie geen financiële tegemoetkoming.