KC16/25-0198
Fondée
Compensation
KC - Leuven Centraal
Commission des plaintes
Autre décision directeur
Mesure provisoire
Disciplinaire
Fouille à corps
FOUILLE LICHAAM - VOORLOPIGE MAATREGEL - TUCHT - PUNTENSYSTEEM - TEGEMOETKOMING
Met betrekking tot de beslissing tot fouillering op het lichaam. De CB nr. 141 bijlage 2 werd onzorgvuldig ingevuld. Er werd geen datum en tijdstip van de mondelinge of schriftelijke beslissing tot fouillering op het lichaam genoteerd, enkel een datum en tijdstip van uitvoering en betekening ervan. De klachtencommissie vindt dit opmerkelijk, aangezien bijlage 2 van CB nr. 141 hier wel de plaats voor voorziet. De zin die normalerwijze luidt “Ik, ondergetekende, directeur, (…) heb op (datum, uur) bevolen over te gaan tot de fouillering op het lichaam van (gedetineerde)” werd in het voorliggend dossier ingekort. De beslissing van de directeur tot fouillering op het lichaam dient voorafgaand aan de eigenlijke fouillering genomen te worden. Vermits door de directie geen uur van de beslissing werd ingevuld, kan de klachtencommissie in principe niet nagaan of de fouillering op het lichaam van klager daadwerkelijk na beslissing van de directie werd uitgevoerd. De klachtencommissie leest in de beslissing in elk geval dat de vaststellingen gedaan werden om 6u30 en dat de fouillering op het lichaam op datzelfde tijdstip ook al meteen werd uitgevoerd. De beslissing werd dus schijnbaar ‘onmiddellijk’ genomen. Er wordt echter geen melding gemaakt van een telefonisch contact met de directie of iets dergelijks. Bovendien betekent dit ook dat de beslissing tot fouillering op het lichaam niet als een ultimum remedium werd ingezet. De klachtencommissie meent dat de celcontrole wellicht pas ná de fouillering op het lichaam werd uitgevoerd. De klachtencommissie is van oordeel dat de beslissing tot fouillering niet voldoet aan de vereisten van artikel 108 j° artikel 8 Basiswet en aldus onwettig is. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd. Klager krijgt als tegemoetkoming: 1 x Nescafe Gold 200gr van de kantinelijst (code 803615).
Met betrekking tot de voorlopige maatregel. De klachtencommissie stelt vast dat er in de voorlopige maatregel wordt overgegaan tot een relaas van de feiten. In welke zin deze feiten een ernstige en opzettelijke aantasting van de interne veiligheid (of ook: een gevaar voor de orde of de veiligheid, zie vorige paragraaf) uitmaken en waarom de voorlopige maatregelen aldus noodzakelijk zijn, wordt helemaal niet geëxpliciteerd. De klachtencommissie is van oordeel dat de beslissing tot voorlopige maatregel op onvoldoende gemotiveerde wijze werd genomen waardoor ze niet voldoet aan artikel 145 j° artikel 8 Basiswet en aldus onwettig is. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd. Klager krijgt als tegemoetkoming: 1 x Nescafe Gold 200gr van de kantinelijst (code 803615).
Met betrekking tot de tuchtbeslissing. In het voorliggend dossier werd er een tuchtprocedure opgestart ten gevolge van een waarneming van een sterke drugsgeur en de visuele vaststelling (samenknijpen van de billen) die werd gedaan ter gelegenheid van een (onwettige, zie 3.2) fouillering op het lichaam. Voor de vaststelling van het gebruik en bijgevolg ook het bezit van drugs kan de directeur zich steunen op de waarnemingen van de penitentiair beambten, zoals de waarneming van de specifieke geur van een verboden substantie. Opdat de waarneming van de geur van de verboden substantie redelijkerwijze kan leiden tot het bewijs van het tuchtfeit, is evenwel vereist dat de waarneming zorgvuldig gebeurt en dat er geen elementen zijn die meebrengen dat in de gegeven omstandigheden de beschreven geurwaarneming niet volstaat om het tuchtfeit redelijkerwijze aan de gedetineerde toe te schrijven (BC/24-0346). De klachtencommissie stelt vast dat de geurwaarneming in het RAD van 16 juni 2025 slechts op zeer summiere wijze beschreven werd. Bij gebrek aan objectiveerbare gegevens over de omstandigheden waarin de geur van de verboden substantie werd waargenomen en rekening houdend met het argument van klager dat hij geen drugs meer gebruikt omdat hij geen risico wilt lopen in verband met het transitiehuis meent de klachtencommissie dat de geurwaarneming onvoldoende steun biedt om het tuchtrechtelijk feit in redelijkheid aan klager te kunnen toeschrijven. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd. Klager krijgt als tegemoetkoming: 1 x Nescafe Gold 200gr van de kantinelijst (code 803615).
Met betrekking tot de toekenning van punten. Er werd een beslissing genomen zonder dat hiervoor een wettelijke basis voorhanden was. Het is de directie wél toegestaan om een ordemaatregel te nemen omwille van een probleem van orde of veiligheid. Dergelijke maatregel dient dan individueel gemotiveerd te worden, waarbij het voor de gedetineerde duidelijk is waarom de ordemaatregel noodzakelijk is ter bewaring van de orde en veiligheid (artikel 8 Basiswet). In het voorliggend dossier is er geen sprake van een individueel gemotiveerde ordemaatregel, nu iedere gedetineerde steeds hetzelfde puntenbriefje krijgt waarbij enkel de datum van de tuchtbeslissing, het aantal punten en het puntensaldo worden ingevuld. De mededeling omtrent de toekenning is algemeen en vaag en bevat geenszins de redenen waarom het in het kader van de orde en veiligheid noodzakelijk was dat klager, bovenop zijn tuchtsanctie, punten kreeg toegekend. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd.
Met betrekking tot de beslissing tot fouillering op het lichaam. De CB nr. 141 bijlage 2 werd onzorgvuldig ingevuld. Er werd geen datum en tijdstip van de mondelinge of schriftelijke beslissing tot fouillering op het lichaam genoteerd, enkel een datum en tijdstip van uitvoering en betekening ervan. De klachtencommissie vindt dit opmerkelijk, aangezien bijlage 2 van CB nr. 141 hier wel de plaats voor voorziet. De zin die normalerwijze luidt “Ik, ondergetekende, directeur, (…) heb op (datum, uur) bevolen over te gaan tot de fouillering op het lichaam van (gedetineerde)” werd in het voorliggend dossier ingekort. De beslissing van de directeur tot fouillering op het lichaam dient voorafgaand aan de eigenlijke fouillering genomen te worden. Vermits door de directie geen uur van de beslissing werd ingevuld, kan de klachtencommissie in principe niet nagaan of de fouillering op het lichaam van klager daadwerkelijk na beslissing van de directie werd uitgevoerd. De klachtencommissie leest in de beslissing in elk geval dat de vaststellingen gedaan werden om 6u30 en dat de fouillering op het lichaam op datzelfde tijdstip ook al meteen werd uitgevoerd. De beslissing werd dus schijnbaar ‘onmiddellijk’ genomen. Er wordt echter geen melding gemaakt van een telefonisch contact met de directie of iets dergelijks. Bovendien betekent dit ook dat de beslissing tot fouillering op het lichaam niet als een ultimum remedium werd ingezet. De klachtencommissie meent dat de celcontrole wellicht pas ná de fouillering op het lichaam werd uitgevoerd. De klachtencommissie is van oordeel dat de beslissing tot fouillering niet voldoet aan de vereisten van artikel 108 j° artikel 8 Basiswet en aldus onwettig is. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd. Klager krijgt als tegemoetkoming: 1 x Nescafe Gold 200gr van de kantinelijst (code 803615).
Met betrekking tot de voorlopige maatregel. De klachtencommissie stelt vast dat er in de voorlopige maatregel wordt overgegaan tot een relaas van de feiten. In welke zin deze feiten een ernstige en opzettelijke aantasting van de interne veiligheid (of ook: een gevaar voor de orde of de veiligheid, zie vorige paragraaf) uitmaken en waarom de voorlopige maatregelen aldus noodzakelijk zijn, wordt helemaal niet geëxpliciteerd. De klachtencommissie is van oordeel dat de beslissing tot voorlopige maatregel op onvoldoende gemotiveerde wijze werd genomen waardoor ze niet voldoet aan artikel 145 j° artikel 8 Basiswet en aldus onwettig is. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd. Klager krijgt als tegemoetkoming: 1 x Nescafe Gold 200gr van de kantinelijst (code 803615).
Met betrekking tot de tuchtbeslissing. In het voorliggend dossier werd er een tuchtprocedure opgestart ten gevolge van een waarneming van een sterke drugsgeur en de visuele vaststelling (samenknijpen van de billen) die werd gedaan ter gelegenheid van een (onwettige, zie 3.2) fouillering op het lichaam. Voor de vaststelling van het gebruik en bijgevolg ook het bezit van drugs kan de directeur zich steunen op de waarnemingen van de penitentiair beambten, zoals de waarneming van de specifieke geur van een verboden substantie. Opdat de waarneming van de geur van de verboden substantie redelijkerwijze kan leiden tot het bewijs van het tuchtfeit, is evenwel vereist dat de waarneming zorgvuldig gebeurt en dat er geen elementen zijn die meebrengen dat in de gegeven omstandigheden de beschreven geurwaarneming niet volstaat om het tuchtfeit redelijkerwijze aan de gedetineerde toe te schrijven (BC/24-0346). De klachtencommissie stelt vast dat de geurwaarneming in het RAD van 16 juni 2025 slechts op zeer summiere wijze beschreven werd. Bij gebrek aan objectiveerbare gegevens over de omstandigheden waarin de geur van de verboden substantie werd waargenomen en rekening houdend met het argument van klager dat hij geen drugs meer gebruikt omdat hij geen risico wilt lopen in verband met het transitiehuis meent de klachtencommissie dat de geurwaarneming onvoldoende steun biedt om het tuchtrechtelijk feit in redelijkheid aan klager te kunnen toeschrijven. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd. Klager krijgt als tegemoetkoming: 1 x Nescafe Gold 200gr van de kantinelijst (code 803615).
Met betrekking tot de toekenning van punten. Er werd een beslissing genomen zonder dat hiervoor een wettelijke basis voorhanden was. Het is de directie wél toegestaan om een ordemaatregel te nemen omwille van een probleem van orde of veiligheid. Dergelijke maatregel dient dan individueel gemotiveerd te worden, waarbij het voor de gedetineerde duidelijk is waarom de ordemaatregel noodzakelijk is ter bewaring van de orde en veiligheid (artikel 8 Basiswet). In het voorliggend dossier is er geen sprake van een individueel gemotiveerde ordemaatregel, nu iedere gedetineerde steeds hetzelfde puntenbriefje krijgt waarbij enkel de datum van de tuchtbeslissing, het aantal punten en het puntensaldo worden ingevuld. De mededeling omtrent de toekenning is algemeen en vaag en bevat geenszins de redenen waarom het in het kader van de orde en veiligheid noodzakelijk was dat klager, bovenop zijn tuchtsanctie, punten kreeg toegekend. De klacht is gegrond. De beslissing wordt vernietigd.