KC06/26-0070
Fondée
Irrecevable
KC - Dendermonde
Commission des plaintes
Pas de décision du directeur
Fouille à corps
FOUILLE LICHAAM -GEEN BESLISSING DIRECTEUR - BEVOEGDHEID - IBVR
Uit de bestreden beslissing blijkt dat de directie de opdracht heeft gegeven om klager te onderwerpen aan een naaktfouille. Een onderzoek aan het lichaam is volgens de Basiswet enkel mogelijk wanneer de directeur van oordeel is dat er individuele aanwijzingen zijn om te vermoeden dat een gedetineerde in het bezit is van voorwerpen of substanties die verboden of gevaarlijk kunnen zijn én dat een onderzoek aan de kledij niet zou volstaan om deze voorwerpen of substanties te vinden. De directeur bezorgt zijn beslissing schriftelijk aan de gedetineerde uiterlijk vierentwintig uur nadat de fouillering heeft plaatsgevonden.
Het oude artikel van de Basiswet over fouilleringen op het lichaam voorzag in welbepaalde situaties fouilleringen als automatisme en standaardprocedure, o.a. telkens wanneer een gedetineerde in een beveiligde cel of strafcel werd geplaatst. Het Grondwettelijk Hof stelde over dit oude artikel dat: “de bestreden beslissing verder [gaat] dan strikt noodzakelijk is om de nagestreefde doelstelling te bereiken. Er kan immers niet worden aangenomen dat elk van die situaties, voor elke gedetineerde, een verhoogd risico voor de veiligheid of de orde in de gevangenis doet ontstaan”. De plaatsing in een beveiligde cel of strafcel, of prikkelarme cel zoals in dit dossier het geval was, vormt daarom op zich staand, zonder bijkomend concreet element van gevaar voor de orde of de veiligheid – niet langer een individuele aanwijzing die een fouillering op het lichaam rechtvaardigt.
De klachtencommissie meent dat de plaatsing op de prikkelarme cel de enige reden was om de naaktfouille op te leggen. In de bestreden beslissing wordt verwezen naar de zorgwekkende escalatie van het gedrag van klager maar de motivering verduidelijkt niet waarom dat zou betekenen dat klager in het bezit was van verboden of gevaarlijke voorwerpen of substanties. De klachtencommissie besluit daarom dat de naaktfouille werd opgelegd in strijd met de Basiswet. Om deze reden is de klacht gegrond. De klachtencommissie vernietigt de beslissing tot het opleggen van een naaktfouille voorafgaand aan de plaatsing op de prikkelarme cel.
Voor het overige heeft klager het in zijn klachtenformulier over de implicaties van het individueel bijzonder veiligheidsregime dat aan hem werd opgelegd. De beslissing tot plaatsing in een IBVR wordt genomen door de directeur-generaal van de penitentiaire administratie (DG EPI) of zijn gemachtigde, op voorstel van de lokale gevangenisdirecteur. Aangezien de klachtencommissie enkel bevoegd is om klachten tegen beslissingen van de lokale gevangenisdirecteur te beoordelen, is dit onderdeel van zijn klacht niet-ontvankelijk. De gedetineerde heeft wel het recht om beroep aan te tekenen bij de Beroepscommissie tegen de beslissing tot plaatsing in een IBVR. Klager blijkt dit ook te hebben gedaan (BC/26-0048).
Uit de bestreden beslissing blijkt dat de directie de opdracht heeft gegeven om klager te onderwerpen aan een naaktfouille. Een onderzoek aan het lichaam is volgens de Basiswet enkel mogelijk wanneer de directeur van oordeel is dat er individuele aanwijzingen zijn om te vermoeden dat een gedetineerde in het bezit is van voorwerpen of substanties die verboden of gevaarlijk kunnen zijn én dat een onderzoek aan de kledij niet zou volstaan om deze voorwerpen of substanties te vinden. De directeur bezorgt zijn beslissing schriftelijk aan de gedetineerde uiterlijk vierentwintig uur nadat de fouillering heeft plaatsgevonden.
Het oude artikel van de Basiswet over fouilleringen op het lichaam voorzag in welbepaalde situaties fouilleringen als automatisme en standaardprocedure, o.a. telkens wanneer een gedetineerde in een beveiligde cel of strafcel werd geplaatst. Het Grondwettelijk Hof stelde over dit oude artikel dat: “de bestreden beslissing verder [gaat] dan strikt noodzakelijk is om de nagestreefde doelstelling te bereiken. Er kan immers niet worden aangenomen dat elk van die situaties, voor elke gedetineerde, een verhoogd risico voor de veiligheid of de orde in de gevangenis doet ontstaan”. De plaatsing in een beveiligde cel of strafcel, of prikkelarme cel zoals in dit dossier het geval was, vormt daarom op zich staand, zonder bijkomend concreet element van gevaar voor de orde of de veiligheid – niet langer een individuele aanwijzing die een fouillering op het lichaam rechtvaardigt.
De klachtencommissie meent dat de plaatsing op de prikkelarme cel de enige reden was om de naaktfouille op te leggen. In de bestreden beslissing wordt verwezen naar de zorgwekkende escalatie van het gedrag van klager maar de motivering verduidelijkt niet waarom dat zou betekenen dat klager in het bezit was van verboden of gevaarlijke voorwerpen of substanties. De klachtencommissie besluit daarom dat de naaktfouille werd opgelegd in strijd met de Basiswet. Om deze reden is de klacht gegrond. De klachtencommissie vernietigt de beslissing tot het opleggen van een naaktfouille voorafgaand aan de plaatsing op de prikkelarme cel.
Voor het overige heeft klager het in zijn klachtenformulier over de implicaties van het individueel bijzonder veiligheidsregime dat aan hem werd opgelegd. De beslissing tot plaatsing in een IBVR wordt genomen door de directeur-generaal van de penitentiaire administratie (DG EPI) of zijn gemachtigde, op voorstel van de lokale gevangenisdirecteur. Aangezien de klachtencommissie enkel bevoegd is om klachten tegen beslissingen van de lokale gevangenisdirecteur te beoordelen, is dit onderdeel van zijn klacht niet-ontvankelijk. De gedetineerde heeft wel het recht om beroep aan te tekenen bij de Beroepscommissie tegen de beslissing tot plaatsing in een IBVR. Klager blijkt dit ook te hebben gedaan (BC/26-0048).